Desert Soil Ecology, Biochar, and Mycorrhiza for Sustainable Agroforestry in Arid Regions – Agroeconomics

Authors

  • Mohamed Alnuaimi  Author

DOI:

https://doi.org/10.54878/r0g1jb56

Keywords:

Carbon, Dune sand, Mycorrhiza, biochar, circular economy, Argo-economy, carbon sequestration

Abstract

Arid and semi-arid lands are frequently framed as marginal or degradable spaces, yet drylands cover a substantial fraction of the terrestrial surface and support diverse biota, cultural landscapes, and livelihoods. This article redrafts and substantially expands an attached narrative review addressing desert soil ecology, biochar amendments, and mycorrhizal symbioses as foundations for sustainable agroforestry and restoration in arid regions. We synthesis evidence across Earth-system dust biogeochemistry, dryland soil pulse dynamics, biological soil crust functioning, biochar agronomy and stability, and arbuscular mycorrhizal fungi (AMF) mechanisms for drought and salinity tolerance. The synthesis highlights three overarching conclusions. First, dust and surface biocrusts are not peripheral phenomena but core regulators of desert nutrient and microbial connectivity, and therefore require protection within any land-management intervention. Second, biochar can improve water retention in sandy soils and ameliorate salinity in salt-affected soils, yet outcomes are heterogeneous and contingent on feedstock chemistry, production conditions, soil properties, and time since application, demanding context-specific design and monitoring. Third, AMF are credible biological tools for enhancing plant stress resilience—including in date palm systems—but inoculation success in deserts depends on compatibility with native communities and on co-management with soil physical amendments and irrigation practices. We integrate these findings into a systems framework for desert agroforestry that priorities native species, water-harvesting micro infrastructure, and, where warranted, the co-application of biochar with tailored microbial inoculate. We also evaluate the climate-mitigation framing of dryland forestation, noting that albedo feedbacks can offset much of the cooling benefit of carbon sequestration, reinforcing the need for locally grounded objectives and rigorous monitoring, reporting, and verification. Permanently enhanced soil directly creates an agricultural economy and food security.

References

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0167880911003197

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0167880911003197

https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/downloads/report/IPCC_AR6_WGII_CCP3.pdf

https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/downloads/report/IPCC_AR6_WGII_CCP3.pdf

https://courses.seas.harvard.edu/climate/seminars/pdfs/JickellsEtAl2005_ScienceReview.pdf

https://courses.seas.harvard.edu/climate/seminars/pdfs/JickellsEtAl2005_ScienceReview.pdf

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10740018/

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10740018/

The fertilizing role of African dust in the Amazon rainforest: A https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/2015GL063040?utm_source=chatgpt.com

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1932751/

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1932751/

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0341816222002673

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0341816222002673

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0016706124000740

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0016706124000740

Arbuscular mycorrhizal fungi in alleviation of salt stress: a review

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2778396/?utm_source=chatgpt.com

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3058386/

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3058386/

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0048969721067255

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0048969721067255

https://ecologylab.net.technion.ac.il/files/2022/12/Rohatyn-et-al-2022-Science.pdf

https://ecologylab.net.technion.ac.il/files/2022/12/Rohatyn-et-al-2022-Science.pdf

https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/figures/chapter-ccp3/figure-ccp3-001/

https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/figures/chapter-ccp3/figure-ccp3-001/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31624182/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31624182/

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0304423819303206

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0304423819303206

https://www.jstor.org/stable/2096803

https://www.jstor.org/stable/2096803

https://link.springer.com/article/10.1007/BF01343734

https://link.springer.com/article/10.1007/BF01343734

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1164556319303681

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1164556319303681

https://www.nature.com/articles/srep34434

https://www.nature.com/articles/srep34434

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14689292/

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14689292/

https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1515818112

https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1515818112

https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.0711850106

https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.0711850106

NASA Satellite Reveals How Much Saharan Dust Feeds ...

https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/goddard/nasa-satellite-reveals-how-much-saharan-dust-feeds-amazons-plants/?utm_source=chatgpt.com

https://biochar-international.org/wp-content/uploads/2018/11/prelim_ch1_2015biocharforenvironmentalmanagement_text.pdf

https://biochar-international.org/wp-content/uploads/2018/11/prelim_ch1_2015biocharforenvironmentalmanagement_text.pdf

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0038071711001805

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0038071711001805

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0038071713004653

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0038071713004653

https://research.bangor.ac.uk/en/publications/biochar-stability-in-soil-meta-analysis-of-decomposition-and-prim/

https://research.bangor.ac.uk/en/publications/biochar-stability-in-soil-meta-analysis-of-decomposition-and-prim/

https://link.springer.com/article/10.1007/s42773-024-00391-6

https://link.springer.com/article/10.1007/s42773-024-00391-6

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10607985/

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10607985/

https://cdnsciencepub.com/doi/pdf/10.4141/S04-002

https://cdnsciencepub.com/doi/pdf/10.4141/S04-002

https://cdnsciencepub.com/doi/10.4141/S04-003

https://cdnsciencepub.com/doi/10.4141/S04-003

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11370318/

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11370318/

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ldr.4619

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ldr.4619

https://www.frontiersin.org/journals/plant-science/articles/10.3389/fpls.2022.944637/ful

https://www.frontiersin.org/journals/plant-science/articles/10.3389/fpls.2022.944637/ful

https://www.frontiersin.org/journals/microbiology/articles/10.3389/fmicb.2018.02862/full

https://www.frontiersin.org/journals/microbiology/articles/10.3389/fmicb.2018.02862/full

https://link.springer.com/article/10.1007/s00572-024-01149-5

https://link.springer.com/article/10.1007/s00572-024-01149-5

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/0378377494900647

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/0378377494900647

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/1477-8947.12054

https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/1477-8947.12054

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S016788092100476X

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S016788092100476X

https://www.unccd.int/unccd-faq

https://www.unccd.int/unccd-faq

https://bg.copernicus.org/articles/17/4007/2020/

https://bg.copernicus.org/articles/17/4007/2020/

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0038071719303293

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0038071719303293

https://academic.oup.com/femsre/article/39/2/203/636020

https://academic.oup.com/femsre/article/39/2/203/636020

Characterizing and Quantifying African Dust Transport and ...

https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2020GB006536?utm_source=chatgpt.com

African biomass burning is a substantial source of ...

https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1906091116?utm_source=chatgpt.com

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0012821X13004652

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0012821X13004652

https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2018JD029597

https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2018JD029597

https://www.frontiersin.org/journals/microbiology/articles/10.3389/fmicb.2021.744117/full

https://www.frontiersin.org/journals/microbiology/articles/10.3389/fmicb.2021.744117/full

https://www.science.org/doi/10.1126/science.aax0848

https://www.science.org/doi/10.1126/science.aax0848

https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaz0388

https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaz0388

https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1904754116

https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1904754116

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10965905/

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10965905/

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S221334372101575X

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S221334372101575X

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2468227625000699

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2468227625000699

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2413270/

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2413270/

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7020440/

https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7020440/

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0038071709001461

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0038071709001461

https://www.frontiersin.org/journals/sustainable-food-systems/articles/10.3389/fsufs.2020.00131/fll

https://www.frontiersin.org/journals/sustainable-food-systems/articles/10.3389/fsufs.2020.00131/fll

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0301479720313086

https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0301479720313086

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0098847223001922

https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0098847223001922

https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/9cce82e0-0351-4a7b-84dd-12ab7b90e3b1/content

https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/9cce82e0-0351-4a7b-84dd-12ab7b90e3b1/content

Downloads

Published

2026-06-17

How to Cite

Alnuaimi , M. (2026). Desert Soil Ecology, Biochar, and Mycorrhiza for Sustainable Agroforestry in Arid Regions – Agroeconomics. Emirati Journal of Civil Engineering and Applications, 4(1), 62-80. https://doi.org/10.54878/r0g1jb56