EMIRATES SCHOLAR DIRECTORY | Publisher Website

Articles

Vol. 4 No. 1 (2026): Emirati Journal of Civil Engineering and Applications

Desert Soil Ecology, Biochar, and Mycorrhiza for Sustainable Agroforestry in Arid Regions – Agroeconomics

  • Mohamed Alnuaimi ,  
Submitted
May 13, 2026
Published
2026-06-17

Abstract

Arid and semi-arid lands are frequently framed as marginal or degradable spaces, yet drylands cover a substantial fraction of the terrestrial surface and support diverse biota, cultural landscapes, and livelihoods. This article redrafts and substantially expands an attached narrative review addressing desert soil ecology, biochar amendments, and mycorrhizal symbioses as foundations for sustainable agroforestry and restoration in arid regions. We synthesis evidence across Earth-system dust biogeochemistry, dryland soil pulse dynamics, biological soil crust functioning, biochar agronomy and stability, and arbuscular mycorrhizal fungi (AMF) mechanisms for drought and salinity tolerance. The synthesis highlights three overarching conclusions. First, dust and surface biocrusts are not peripheral phenomena but core regulators of desert nutrient and microbial connectivity, and therefore require protection within any land-management intervention. Second, biochar can improve water retention in sandy soils and ameliorate salinity in salt-affected soils, yet outcomes are heterogeneous and contingent on feedstock chemistry, production conditions, soil properties, and time since application, demanding context-specific design and monitoring. Third, AMF are credible biological tools for enhancing plant stress resilience—including in date palm systems—but inoculation success in deserts depends on compatibility with native communities and on co-management with soil physical amendments and irrigation practices. We integrate these findings into a systems framework for desert agroforestry that priorities native species, water-harvesting micro infrastructure, and, where warranted, the co-application of biochar with tailored microbial inoculate. We also evaluate the climate-mitigation framing of dryland forestation, noting that albedo feedbacks can offset much of the cooling benefit of carbon sequestration, reinforcing the need for locally grounded objectives and rigorous monitoring, reporting, and verification. Permanently enhanced soil directly creates an agricultural economy and food security.

References

  1. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0167880911003197
  2. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0167880911003197
  3. https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/downloads/report/IPCC_AR6_WGII_CCP3.pdf
  4. https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/downloads/report/IPCC_AR6_WGII_CCP3.pdf
  5. https://courses.seas.harvard.edu/climate/seminars/pdfs/JickellsEtAl2005_ScienceReview.pdf
  6. https://courses.seas.harvard.edu/climate/seminars/pdfs/JickellsEtAl2005_ScienceReview.pdf
  7. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10740018/
  8. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10740018/
  9. The fertilizing role of African dust in the Amazon rainforest: A https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/2015GL063040?utm_source=chatgpt.com
  10. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1932751/
  11. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC1932751/
  12. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0341816222002673
  13. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0341816222002673
  14. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0016706124000740
  15. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0016706124000740
  16. Arbuscular mycorrhizal fungi in alleviation of salt stress: a review
  17. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2778396/?utm_source=chatgpt.com
  18. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3058386/
  19. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3058386/
  20. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0048969721067255
  21. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0048969721067255
  22. https://ecologylab.net.technion.ac.il/files/2022/12/Rohatyn-et-al-2022-Science.pdf
  23. https://ecologylab.net.technion.ac.il/files/2022/12/Rohatyn-et-al-2022-Science.pdf
  24. https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/figures/chapter-ccp3/figure-ccp3-001/
  25. https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/figures/chapter-ccp3/figure-ccp3-001/
  26. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31624182/
  27. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31624182/
  28. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0304423819303206
  29. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0304423819303206
  30. https://www.jstor.org/stable/2096803
  31. https://www.jstor.org/stable/2096803
  32. https://link.springer.com/article/10.1007/BF01343734
  33. https://link.springer.com/article/10.1007/BF01343734
  34. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1164556319303681
  35. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1164556319303681
  36. https://www.nature.com/articles/srep34434
  37. https://www.nature.com/articles/srep34434
  38. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14689292/
  39. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14689292/
  40. https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1515818112
  41. https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1515818112
  42. https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.0711850106
  43. https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.0711850106
  44. NASA Satellite Reveals How Much Saharan Dust Feeds ...
  45. https://www.nasa.gov/centers-and-facilities/goddard/nasa-satellite-reveals-how-much-saharan-dust-feeds-amazons-plants/?utm_source=chatgpt.com
  46. https://biochar-international.org/wp-content/uploads/2018/11/prelim_ch1_2015biocharforenvironmentalmanagement_text.pdf
  47. https://biochar-international.org/wp-content/uploads/2018/11/prelim_ch1_2015biocharforenvironmentalmanagement_text.pdf
  48. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0038071711001805
  49. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0038071711001805
  50. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0038071713004653
  51. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0038071713004653
  52. https://research.bangor.ac.uk/en/publications/biochar-stability-in-soil-meta-analysis-of-decomposition-and-prim/
  53. https://research.bangor.ac.uk/en/publications/biochar-stability-in-soil-meta-analysis-of-decomposition-and-prim/
  54. https://link.springer.com/article/10.1007/s42773-024-00391-6
  55. https://link.springer.com/article/10.1007/s42773-024-00391-6
  56. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10607985/
  57. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10607985/
  58. https://cdnsciencepub.com/doi/pdf/10.4141/S04-002
  59. https://cdnsciencepub.com/doi/pdf/10.4141/S04-002
  60. https://cdnsciencepub.com/doi/10.4141/S04-003
  61. https://cdnsciencepub.com/doi/10.4141/S04-003
  62. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11370318/
  63. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11370318/
  64. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ldr.4619
  65. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/ldr.4619
  66. https://www.frontiersin.org/journals/plant-science/articles/10.3389/fpls.2022.944637/ful
  67. https://www.frontiersin.org/journals/plant-science/articles/10.3389/fpls.2022.944637/ful
  68. https://www.frontiersin.org/journals/microbiology/articles/10.3389/fmicb.2018.02862/full
  69. https://www.frontiersin.org/journals/microbiology/articles/10.3389/fmicb.2018.02862/full
  70. https://link.springer.com/article/10.1007/s00572-024-01149-5
  71. https://link.springer.com/article/10.1007/s00572-024-01149-5
  72. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/0378377494900647
  73. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/0378377494900647
  74. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/1477-8947.12054
  75. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/1477-8947.12054
  76. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S016788092100476X
  77. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S016788092100476X
  78. https://www.unccd.int/unccd-faq
  79. https://www.unccd.int/unccd-faq
  80. https://bg.copernicus.org/articles/17/4007/2020/
  81. https://bg.copernicus.org/articles/17/4007/2020/
  82. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0038071719303293
  83. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0038071719303293
  84. https://academic.oup.com/femsre/article/39/2/203/636020
  85. https://academic.oup.com/femsre/article/39/2/203/636020
  86. Characterizing and Quantifying African Dust Transport and ...
  87. https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2020GB006536?utm_source=chatgpt.com
  88. African biomass burning is a substantial source of ...
  89. https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1906091116?utm_source=chatgpt.com
  90. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0012821X13004652
  91. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0012821X13004652
  92. https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2018JD029597
  93. https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2018JD029597
  94. https://www.frontiersin.org/journals/microbiology/articles/10.3389/fmicb.2021.744117/full
  95. https://www.frontiersin.org/journals/microbiology/articles/10.3389/fmicb.2021.744117/full
  96. https://www.science.org/doi/10.1126/science.aax0848
  97. https://www.science.org/doi/10.1126/science.aax0848
  98. https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaz0388
  99. https://www.science.org/doi/10.1126/science.aaz0388
  100. https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1904754116
  101. https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.1904754116
  102. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10965905/
  103. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10965905/
  104. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S221334372101575X
  105. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S221334372101575X
  106. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2468227625000699
  107. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2468227625000699
  108. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2413270/
  109. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2413270/
  110. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7020440/
  111. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7020440/
  112. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0038071709001461
  113. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0038071709001461
  114. https://www.frontiersin.org/journals/sustainable-food-systems/articles/10.3389/fsufs.2020.00131/fll
  115. https://www.frontiersin.org/journals/sustainable-food-systems/articles/10.3389/fsufs.2020.00131/fll
  116. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0301479720313086
  117. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0301479720313086
  118. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0098847223001922
  119. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0098847223001922
  120. https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/9cce82e0-0351-4a7b-84dd-12ab7b90e3b1/content
  121. https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/9cce82e0-0351-4a7b-84dd-12ab7b90e3b1/content

Downloads

Download data is not yet available.

Similar Articles

You may also start an advanced similarity search for this article.

Most read articles by the same author(s)

<< < 1 2 3 4 5 > >> 
Empowering Knowledge · Advancing Communities

Founded in 2019, Emirates Scholar Center for Research & Studies is the UAE's first specialized entity dedicated to scientific indexing, publishing, and promoting research across diverse fields — contributing to UAE Vision 2071 and a knowledge-based economy.

15+ Peer-Reviewed Journals
9+ Index Databases
2019 Est. Abu Dhabi, UAE
📚
Browse All Journals
Explore 15+ peer-reviewed open-access journals across business, health, education, technology, and social sciences.
View Journals →
🎓
Training Academy
Build your research and publishing skills with our academic training programs, workshops, and capacity-building courses.
Explore Training →
✍️
News & Articles
Explore our ongoing initiatives and milestones, and remain informed about our continuous achievements.
Latest News →
📍 Level 36, Etihad Towers – T3, Abu Dhabi, UAE 📧 info@emiratesscholar.com 📞 +971 2 409 3159
Empowering knowledge · Advancing community
Emirates Scholar Center for Research & Studies
Level 36, Etihad Towers – T3, Abu Dhabi, UAE · P.O. Box 28686
Emirates Scholar
  • Submit Manuscript